Reklam
Reklam

Konuşma Gecikmeleri Kılavuzu. Çocuklarda geç konuşma nasıl önlenir?

Konuşma Gecikmeleri Kılavuzu. Çocuklarda geç konuşma nasıl önlenir?

Çocuklarda geç konuşma nasıl önlenir?

Geç konuşma mı? Çocuğunuzun konuşma gelişimiyle ilgili neler beklemeli ve bir sorun olup olmadığını nasıl öğrenmeliyiz?

Genel bakış

Çocuklarımızın ilk sözlerini sabırsızlıkla bekliyoruz, bu nedenle, yavaşlarsa, hayal kırıklığı yaratabilir ve endişe verici olabilir. Ancak iyi haber, “geç” konuşan çoğu çocuğun yaklaşık 2 yaşına kadar herhangi bir sorun yaşamadığını gösteriyor. Dört çocuğun birinde geç bir konuşma var ve çoğunun bunu aşmak için özel bir yardıma ihtiyacı yok. Konuşma gecikmesi hem birincil olarak herhangi bir etmene bağlı olmadan ortaya çıkabilir hem de zihin engeli, işitme engeli, nörolojik yetersizlikler, yaygın gelişimsel bozukluklar veya otizm gibi başka problemlerden ötürü ikincil olarak da ortaya çıkabilmektedir. Çocuklarda konuşma gecikmesinin erken tanılanması birçok açıdan önemlidir. Dil gelişiminde yaşanan sıkıntıları erken belirlemek etkin ve erken bir müdahalenin ilk basamağıdır. Erken tanı sayesinde yapılan müdahale ve gerekli ek destekle çocuğun yaşam kalitesi artar, sosyal ve duygusal problemlerin önüne geçilebilir ve öğrenmeye temel olan okuma ve yazma gibi akademik becerilerinde yaşanabilecek sıkıntılar önlenebilir. İşte, çocuğunuzun konuşma gelişimiyle birlikte neler bekleyebileceğiniz ve bir uzman görmeniz gerekip gerekmediğini nasıl anlarsınız.

Aşağıda 0 – 4 yaş çocukların yaşlara göre gösterdikleri dil gelişimi özelliklerine yer verilmiştir.  

Çocukların 0-3 ayda yapabildikleri

  • Seslere başını çevirebilir.
  • Mırıldanma ve gülümsemeyle karşılık verebilir.
  • Ünlü-ünsüz birleşimi heceler çıkarabilir (ah-ah, oh-oh).

 Çocukların 3-6 ayda yapabildikleri

  • Anlaşılmaz sesler çıkarabilir (bababa, gagaga).
  • İsmine yanıt verebilir. “Ce” oyunu oynayabilir.

 Çocukların 6-12 ayda yapabildikleri

  • Sözcükleri taklit edebilir.
  • “Hayır”a tepki verebilir.
  • “Anne” ,”baba” gibi sözcükleri söyleyebilir.
  • Kolay heceleri söyleyebilir (da, go, ga).

 

Çocukların 12-18 ayda yapabildikleri

  • Sözcük dağarcığı 5-20 arasında olabilir.
  • Basit direktifleri takip edebilir.
  • İsmine karşılık verebilir.
  • Bay bay yapabilir.
  • İki basit sözcükle basit cümle kurabilir: Örneğin, “Dede gitti”.

Çocukların 18-24 ayda yapabildikleri

  • İki ya da dört sözcükle cümle kurabilir.
  • Bilinen insanların, nesnelerin ismini söyleyebilir.
  • Yaklaşık 50-100 sözcük bilir.

Çocukların 24-36 ayda yapabildikleri

  • İki aşamalı direktifleri takip edebilir; “Arabayı getir ve masaya koy.”gibi.
  • Çok farklı cümle tiplerini anlayabilir.
  • Dört beş sözcüklük cümleler kullanabilir.
  • “Neden” soru tipini kullanabilir.
  • Masalları dinleyebilir ve masalla ilgili basit sorular sorabilir.

Çocukların 3-4 yaşta yapabildikleri

  • Günlük yaşamımızda kullandığımız içmek, açmak, kapamak, uyumak
  • gibi eylemleri belirten resimleri isimlendirebilir. Özellikleri belirtilen nesneleri getirebilir.
  • İki eylem gerektiren direktiflere uyabilir.
  • Çevredeki nesneleri tanır ve onları adlandırabilir.
  • Söylenmese bile dokuz yüze yakın kelimeyi anlayabilir.
  • İki ayrı nesneli eylemi gerektiren emirleri yerine getirebilir.
  • Beş altı kelimeli cümle kurarak konuşabilir.
  • Sesinin tonunu ve hızını ayarlayarak konuşabilir.
  • Yaptığı bir resmi anlatabilir.
  • Kendi kendine konuşur ve çok soru sorar.
  • On sekiz nesne kartı içinden en az on tanesinin ne olduğunu söyleyebilir.
  • Altı kelimelik bir cümleyi, söylendikten sonra tekrarlayabilir.
  • Bir hikâye oluşturup anlatabilir.
  • Zamanı algılayabilir (yarın, daha sonra, gelecek hafta gibi).
  • Olayları birbirine bağlayıp olan biteni anlatabilir.

Normal nedir

Konuşma tüm çocuklar için hemen hemen aynı şekilde gelişmekle birlikte, bu hız çocuktan çocuğa önemli ölçüde değişebilir. Kural olarak, çocuklar yaklaşık 1’de bir kelime, 18 ay-2 yıl arasında iki- dört kelime kombinasyonları. 3 yaştan önce üç-kelime- cümle söyleyebilmelidir. Konuşma uzmanları gecikmiş konuşmayı değerlendirdiklerinde, Çocuğun ne kadar çok konuştuğu konusunda anlayış göstermesi; Örneğin, tipik bir 18 aylık, 50 ila 100 kelimeyi söyleyebiliyor olsa da, çok daha fazlasını anlayabilir. Jest yapma ve aşağıdaki talimatlar çocuğunuzun anlayış ve iletişim kurduğunu belirtir.

Konuşmanın gecikmesinin nedenleri

Kalıtım ve mizaç gecikmiş konuşmaya sebep olabilir, onun kendisi için konuşmasına izin vermektense  bir ebeveyn bir çocuğun her ihtiyacını öngörüyor olabilir,.

Geç konuşanlar olma eğiliminde olan bazı çocuklar:

Erkekler:

Genellikle kızlardan daha sık konuşurlar, ancak genellikle sadece bir ila iki aylık gecikmeler yaşanır. 16 ayda, erkekler ortalama 30 kelime, kızlar ise 50 civarı kullanıyor.

Erken Doğan Çocuklar:

Erken doğan bebekler de kilometre taşlarına ulaşmak genellikle diğerlerinden daha uzun sürer, ancak 2 yaşına kadar genellikle akranlarına yetişirler. Çocuk doktorları, bir erken doğan gelişimini belirlerken, anne ve babanın çocuğun doğum tarihine değil, vade tarihine kadar saymaya başlamaları gerektiğini söylüyor. Üç ay önce doğan bir çocuk daha sonra konuşan gibi görünebilir, ancak ilerleme kaydediyor olabilir.

Çoklu Değişkenler:

Konuşma patologları, tüm katların% 50’sinde bir dil gecikmesinin olduğunu tahmin etmektedir. Prematüre bebek, düşük doğum ağırlığı ve doğumda tıbbi müdahale-ki bunların hepsi birden çok kez görülebilir- dil gecikmelerine katkıda bulunabilir.

Kronik kulak enfeksiyonlu çocuklar:

Kulaktaki sıvı bir seferde aylarca devam ederse, özellikle de ilk yıl boyunca, bir çocuk dili işleme koymaya başlarsa, işitme yetersizliğine ve böylece konuşmanın ertelenmesine neden olabilir.

Diğer becerilere odaklanan çocuklar:

Bir çocuk konuşmak için geç kalıyor, ancak genel gelişimi normal programda ilerliyorsa, konuşma pahasına yürümek gibi tek bir beceriyi mükemmelleştirmeye çalışıyor olabilir.

Çocuğunuzun gecikebileceğini gösteren işaretler

Çocuğunuz 2 yaşına gelmeden önce, normal olarak kabul edilen şeylerde geniş farklılıklar vardır. Ancak yardıma ihtiyacı olduğunu belirten bazı işaretler şunlardır:

1 yılda: Mırıltılı ya da benzer seslerle sahte cümlelerle gevezelik yapmıyor ya da konuşmuyor veya  Konuştuğunuzda anlamıyor ya da cevap vermiyor gibi görünüyor ise.

18 ayda: En azından bir kelime söylemedi ise.

2 yılda:Bir kaç kelime söylüyor ve çoğunlukla homurdanma ve işaret ederek iletişim kuruyor ya da dil becerilerini kaybediyor – ya kelime hazinesi küçülüyor ya da artık fazla konuşmuyor ise.

2,6 (ikibuçuk) yılda: Hâlâ tek heceli konuşuyor, son sesi kırıyor veya 50 kelimelik bir kelime haznesi yok ise.

3 yılda: Yabancılar telaffuzunu anlayamıyor ya da sadece basit iki kelimelik cümleler kullanarak konuşuyor ise

Ne yapalım…?

Profesyonel yardım almak için en uygun zaman, çocuğunuzun yaklaşık 2,6 (ikibuçuk) yaşındayken dil sorunları konuşma terapisi ile veya tanı konulmamış kulak enfeksiyonları veya işitme problemleri ile ele alınmaktadır. Çocuk doktorunuz konuşma dili patoloğu tavsiye edebilir;  2,6 yaşından önce sesinizi dinlemek çocuğunuzun konuşmayı öğrenmesi için harika bir yoldur, bu nedenle yüksek sesle okumak, şarkı söylemek ve konuşmayı davet etmek için açık uçlu sorular sormanız gerekir. Kabarcıkları üfleme oral kaslar, oyuncak telefonlar geliştirebilir ve konuşmak teşvik için oyunlar oynanabilir veya  taklit oyunları,sesler vb. oynayabilirsiniz.

Ünlü geç konuşanlar : Çocuğunuzun ne zaman konuşacağını sorduğunuzda yorulduğunuz zaman, bu başarılı kişilerin en az 2, bazıları ise 4’e kadar konuşmaya başlamadıklarını unutmayın!

Gary Becker, Nobel ödüllü ekonomist
Albert Einstein, teorik fizikçi
Julia Robinson, Amerikan Matematik Derneği’nin ilk kadın başkanı
Arthur Rubinstein, piyano virtüözü
Edward Teller, fizikçi ve nükleer enerji öncüsü

Son Söz…!

Çocuklar diğer gelişimsel beceriler gibi kendi hızıyla konuşma da kazanırlar. Geç konuşan çocukların çoğu yaşıtlarını yakalamaktadır. Ancak, çocuğunuzla ilgili endişeleriniz varsa, gerektiğinde bir uzmana rehberlik edebilecek olan çocuk doktorunuzla görüşmekten çekinmeyin.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ